Beschermd natuurgebied D’Heye van troosteloos naar diverse uitbundigheid

Het was pure nostalgie, begin deze maand teruggaan naar D’Heye in Vosseslag, deelgemeente van De Haan. Het huis waar ik in de jaren ’80 een tijd woonde paalde zo goed als letterlijk aan het natuurgebied. De site werd toen deels ingepalmd voor waterwinning. De, toen nog Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening (VMW), had 15ha in bezit. De redding van het gebied kwam er met het duinendecreet in 1993. Nu loopt er een kudde prachtige Konikpaarden en binnenkort komen daar nog runderen bij.

Begin de jaren ’80. Met de kinderen een wandeling van de Nieuwdorpstraat, langs de Bremstraat en de Molenstraat naar de Batterijstraat. Vrolijk werd je niet van D’Heye de site gaf een troosteloze indruk. Door de waterwinning hadden planten en dieren die houden van een vochtig milieu geen kans. De rest van de 40ha grote site werd te zwaar bemest waardoor de specifieke heide en schrale graslanden verdwenen. Voor de kinderen geen probleem maar voor mij was het alsof dit gebied wachtte op executie. Gelukkig kwam de redding in 1993 door het duinendecreet en in 1997 werd door Natuurpunt gestart met beheer. Boswachter Hans Vansteenbrugge coördineert al negen jaar het beheer van de natuurgebieden van Wenduine tot aan de IJzer in Nieuwpoort en dus ook D’Heye. Hij staat links op de foto samen met twee natuurwerkers. Ze zijn trots op de verwezenlijkingen die ze samen met Natuurpunt hebben kunnen realiseren op D’Heye.

Oude duinen

Wat er bereikt werd kun je horen tijdens de geleide wandelingen, er wordt uitgebreid stilgestaan bij flora en fauna van het gebied. Op D’Heye vind je onder meer één van de laatste populaties levendbarende hagedis van de midden- en oostkust. Soorten zoals het Zandblauwtje, Hazenpootje, Schapenzuring, de Heivlinder, Bruin Blauwtje en struiken als brem en gaspeldoorn zijn typisch voor D’Heye.  Dit fossiele duingebied is één van de weinige oude duinen langs de kust. De meeste duinen zijn jonger dan 1000 jaar, D’Heye werd al veel vroeger gevormd. Door het insijpelen van regenwater werden deze oude duinen sterk ontkalkt in tegenstelling tot de gewone duinen die kalkrijk zijn door de aanwezigheid van veel schelpenresten.

Bouwgrond

D’Heye had ook af te rekenen met ingrepen van de mens. In de eerste wereldoorlog installeerden de Duitsers een zware artilleriebatterij op grote betonnen platforms op D’Heye. Daaraan dankt de Batterijstraat haar naam. Tijdens het interbellum werd centraal in het gebied een paardenrenbaan aangelegd. De vorm van de renbaan is nog herkenbaar. Restanten van de tribune zijn nog zichtbaar aan de Oostkant van het terrein. Groot deel van het gebied was in het gewestplan van 1977 ingekleurd als woongebied, de rest bestemd als waterwinnings- en natuurgebied. Door de gewestplanherziening van 2001 werd de bestemming gewijzigd naar ‘uitdovend waterwingebied met nabestemming natuurgebied’. Een bijzonder landschap werd gespaard. Daar lopen nu de Konikpaardjes. En binnenkort krijgen ze gezelschap. “We zullen gaan voor een mix van runderen en paardjes.  Welke koeien het zullen worden daar zijn we nog niet uit”, aldus boswachter Hans Vansteenbrugge van het Agentschap voor Natuur en Bos. “We kiezen voor koeien omdat zij een ander graasgedrag hebben dan paarden. Dat komt de fauna en flora ten goede. Koeien kiezen namelijk voor de hoge grassen paarden verkiezen korte graaslanden. Koeien hebben geen boventanden waardoor ze niet kort kunnen grazen. Ze grazen liever op lange ruige grassen. Een gemengde groep van paarden en runderen is dus beter voor de begroeiing.”

Niet bijvoederen!

Toch zullen de Galloway runderen die tot drie jaar terug nog op D’Heye graasden niet terugkomen. Sommige waren iets te agressief. Schapenbegrazing werd zo’n zeven jaar geleden fel verminderd, die begrazing kan maar gedeeltelijk ingeschakeld worden. “Historisch was er vooral schapenbegrazing maar dat werd zo’n zeven jaar geleden stopgezet”, aldus Hans Vansteenbrugge. “We willen zo het bloeiaspect verbeteren zodat er volop vlinders, bijen en andere insecten komen. Schapen eten graag bloemen waardoor er minder van die insecten aangetrokken werden. Er wordt wel nog begraasd met schapen op de zuidelijke percelen ten zuiden van de Batterijstraat, dit gebeurt via winterbegrazing, deze zeer bloemrijke terreinen worden vanaf half juli gemaaid en vanaf augustus, september komen er schapen die nabegrazing doen.  Dit alles om de diversiteit aan plantengroei te verbeteren.  Er is geen bemesting toegelaten in het natuurgebied omdat die nefast is voor de soortenrijkdom, door het  terrein te verschralen verhoog je de biodiversiteit.” De dieren die ingeschaard worden op D’Heye zijn zelfredzaam. Ze kunnen zonder hulp bevallen en hebben in de winter zelfs geen stal nodig. “Ook bijvoederen is niet nodig. Dat kan zelfs negatieve gevolgen hebben voor hun gezondheid”, legt Hans uit. “Het voederen van gewone voeding zoals brood, groenten, fruit of tuinafval kan heel schadelijk zijn voor paarden! “ Gaan wandelen met de kinderen zullen we niet meer doen langs D’Heye. Maar niet getreurd, de kleinkinderen zullen de Konikpaardjes zeker willen bewonderen. Dit kleine maar sierlijke ras dankt haar naam aan haar landen van herkomst. Het wilde Konikpaard is afkomstig uit Polen en Wit-Rusland. Kon´ (spreek uit koon) is Pools voor paard, Konik voor paardje. Heerlijk om te zien en fantastisch om tijdens een wandeling even in deze kudde paardjes te verwijlen.

Natuurpunt begeleid regelmatig wandelingen en groepen kunnen begeleide wandeling aanvragen hans.vansteenbrugge@lne.vlaanderen.be en www.natuurbos.be

Ann Vanneste

One thought on “Beschermd natuurgebied D’Heye van troosteloos naar diverse uitbundigheid

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s