Journalistiek in de frontlinie tegen terreur, leugens en onderdrukking

MO* mondiaal nieuws Auteur Bart Vereecke

Op de dertiende editie van Docville, het festival van documentairefilms, waren met ‘City of Ghosts’ en ‘All Governments Lie’ twee documentaires te bekijken over onderzoeksjournalistiek. MO* bekeek beide films en stelde vast hoe belangrijk informatie is in de strijd tegen terreur, leugens en onderdrukking. Meer lezen

“Je suis Raif”

AUTEUR Karen Moeskops

Het is vrijdag 9 januari. De wereld is nog steeds in schok na de verschrikkelijke aanslagen in Parijs. Wereldleiders maken zich op voor de grote demonstratie in de Franse hoofdstad voor de vrijheid van meningsuiting. Ondertussen gaat de deur open in een Saoedische cel. Meer lezen

boeken

logo DeWereldMorgen.be Foto’s als wapen voor sociale verandering

INTERVIEW Greet Brauwers

Je kan de leden van het collectief ‘Krasnyi’ tegenkomen op een grote betoging, kleinere acties of een meeting, waar ze gewapend met hun camera op zoek zijn naar dé ultieme foto. Het zijn geëngageerde fotografen die besloten samen te werken om zoveel mogelijk de sociale actualiteit te kunnen opvolgen. Op zaterdag 14 maart stelt het collectief zijn foto’s voor de eerste keer tentoon. Meer lezen

RELEVANTIE:

“Niet journalisten, maar elites maken het nieuws”

Media en beeldvorming

Hoe onze spionagetechnologie in verkeerde handen valt

logo De correspondentAuteur Maaike Goslinga

Sinds 2014 probeert de EU de export van surveillance-technologie naar autocratische landen aan banden te leggen. Maar in de praktijk exporteren Europese bedrijven nog volop kennis en materiaal naar probleemlanden, blijkt uit onderzoek van ons consortium Security for Sale.  Meer lezen

Achter de schermen:
zo onderzochten we de veiligheidsindustrie met 22 journalisten uit 10 landen

Auteurs Maaike Goslinga + Dimitri Tokmetzis

De komende tijd publiceren we een reeks artikelen over de Europese veiligheidsindustrie, tot stand gekomen door een consortium van 22 journalisten onder leiding van De Correspondent. Vandaag is de aftrap. In deze update: waarom we voor deze samenwerking kozen, hoe ze verliep en waarom ze een belangrijke journalistieke stap is. Meer lezen 

logo VPROtegenlicht Veiligheid te koop

Auteur Jurgen Tiekstra

VPRO Tegenlicht doet mee aan het onderzoeksproject Security for Sale, een initiatief van De Correspondent. Journalisten uit Zweden, Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Nederland, België en Italië onderzoeken de uitdijende Europese veiligheidsindustrie.
Meer lezen

logo Knack.be De veiligheidsindustrie profiteert het meest van het Europese onderzoeksgeld

Auteurs Kristof Clerix en Dimitri Tokmetzis

De Europese veiligheidsindustrie lag mee aan de basis van het programma voor veiligheidsonderzoek. Ze adviseert bovendien ook de Europese Commissie over de onderzoeksagenda. En: ze haalt een flink deel van het projectgeld binnen. Meer lezen


RELEVANTIE:

Jullie zijn allemaal verdacht

De politie van de toekomst: iedereen verdacht?

Experten unaniem vernietigend voor aanpak strijd tegen terreur

logo DeWereldMorgen.be Verslag Lode Vanoost

Tijdens een colloquium van Progress Lawyers Network formuleerden advocaten, juristen en academici uit binnen- en buitenland, samen met een onderzoeksrechter en een vakbondsvertegenwoordiger vernietigende kritiek op de manier waarop de regering de strijd tegen het terrorisme voert. “Hard bevochten mensenrechten staan op de helling”, voor een methodiek die niet eens efficiënt blijkt te zijn om te doen wat ze beweert: terrorisme bestrijden. Meer lezen

MO* mondiaal nieuws De terugkeer van de despotische staat

Opinie Olivier Winants

Terwijl Europese overheden ons in slaap wiegen met liedjes over veiligheid en ons eigen welzijn, graaien ze ongegeneerd een ongeziene hoeveelheid macht naar zich toe door zonder enig democratisch debat een heel apparaat van verregaande vrijheidsbeperkende maatregelen door te duwen. Meer lezen

surveillance cameras
foto Ashley (CC BY-NC-ND 2.0)

logo De correspondent Zo ontrafelen wij de Europese veiligheidsindustrie met journalisten uit negen landen

Auteurs Dimitri Tokmetzis +Maaike Goslinga

Europa wil een veiligheidsunie om zijn burgers te beschermen. Maar wie in Europa bepaalt wat ‘veiligheid’ is? En worden we echt veiliger van al die maatregelen en nieuwe technologieën? Sinds maart proberen wij met journalisten uit negen landen antwoord op deze en andere vragen te vinden. Zo staat dat onderzoek ervoor.   Meer lezen

Hoe Nederland en andere Europese landen mensenrechten uitkleden in de strijd tegen terrorisme

Bij de aanpak van terrorisme worden massaal mensenrechten geschonden; de maatregelen zijn disproportioneel. Dat concludeert Amnesty International vandaag op basis van onderzoek in veertien Europese landen, waaronder Nederland en België.
Meer lezen

RELEVANTIE

digitale burgerdetectives

Doe-het-zelf onderzoeksjournalistiek

Zo sluipt de geheime dienst bij u naar binnen

Free Press Unlimited

FreePress-logo Voor de meeste mensen in de wereld is toegang tot betrouwbare informatie niet vanzelfsprekend. Toch heeft iedereen die informatie nodig. Om zijn of haar eigen situatie te kunnen beoordelen en te beïnvloeden. Als je niet weet wat er aan de hand is in je omgeving, hoe kun je dan goede besluiten nemen?

Free Press Unlimited gelooft dat toegang tot onafhankelijk nieuws levens kan redden. Wij helpen lokale journalisten in oorlogs- en conflictgebieden hun publiek van betrouwbare informatie te voorzien. Informatie die mensen nodig hebben om te overleven en hun eigen toekomst vorm te geven. Naar website

logo DeWereldMorgen.be Aanhouding Koerdisch journalist in België is gevaarlijk precedent

Auteur Lode Vanoost

De Belgische politie heeft op 15 december 2016 Turks-Koerdisch journalist Maxime Azadi aangehouden, op verzoek van Turkije. De Europese federatie van Journalisten noemt deze aanhouding “een gevaarijk precedent”. “België mag niet medeplichtig worden aan de massale zuiveringsoperaties door de Turkse regering.” Meer lezen

MO* mondiaal nieuws Belgische journaliste toegang tot Israël geweigerd

AUTEUR Sara D.

Bij mijn terugkeer naar Israël wachtte me een nacht vol intimidatie en ondervragingen, waarna me de toegang tot Israël en de Palestijnse gebieden voor tien jaar ontzegd werd. Meer lezen

Qatar pakt Duitse journalisten op en verwijdert beelden

AUTEUR Pieterjan Huyghebaert

Journalisten van de Duitse openbare omroep ARD zijn opgepakt tijdens de opnames van een documentaire over de controversiële organisatie van het WK voetbal in Qatar. Hun beeldmateriaal is door de Qatarese autoriteiten verwijderd. Meer lezen

“A 21st Century slave state” | Qatar World Cup 2022

In light of the controversy surrounding Qatar being awarded the 2022 World Cup- ESPN E:60 delves behind the scenes to get an eye-opening insight into one of the more damning consequences of FIFA’s decision- the problems faced by migrant workers in Qatar.

Journalistiek bronnengeheim

DeMorgen logo Het is geen toeval dat de schending van het bronnengeheim juist nu een trendje dreigt te worden

Standpunt Bart Eeckhout

Voor de tweede keer vegen gerechtelijke onderzoekers de vloer aan met het journalistieke bronnengeheim. Meer lezen

logo Knack.be ‘De wet op het bronnengeheim is geen vodje papier’

Auteur Pol Deltour

Het Gentse gerecht heeft de wet op het bronnengeheim met de voeten getreden, schrijft Pol Deltour, nationale secretaris van de Vlaamse Vereniging van Journalisten. ‘Koen Geens moet de kwestie maar eens heel duidelijk aankaarten nu.’ Meer lezen

apache-logo De vervolgingsdrift van het Gentse parket

Auteur Walter Desmedt

De journaliste Sabine Van Damme dient met steun van de VVJ klacht in met burgerlijke partijstelling tegen de schending van het journalistiek bronnengeheim door het Gentse parket. Aanleiding is het door het parket gevoerde onderzoek naar een perslek over de behandeling van een klacht door de deontologische commissie van de Gentse gemeenteraad. Uit stukken van het strafdossier blijkt dat voor minstens twee dagen in 2015 alle communicatie van journaliste Van Damme werden opgelijst: gesprekken en sms’en, in- en uitgaande oproepen. Lees meer © Apache

Bronnengeheim aan laars gelapt voor politiek spel

Auteur Kaja Verbeke

Het bronnengeheim van journalisten staat onder druk. In Gent werd het telefoonverkeer van een HLN-journalist opgevraagd en gebruikt in een politiek spel. Lees meer © Apache

wikipedia logo Reden waarom het bronnengeheim wettelijk moest geregeld worden

De wettelijke regeling is er gekomen om de Belgische wetgeving in overeenstemming te brengen met artikel 10 van het EVRM: ‘Het journalistiek bronnengeheim is een component van de vrije meningsuiting. Dat werd met zoveel woorden erkend door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in het arrest-Goodwin van 27 maart 1996. In dat arrest oordeelde het EHRM dat het bronnengeheim bescherming geniet onder artikel 10 van het EVRM. Dit arrest is baanbrekend: steunend op een verdrag met rechtstreekse werking is het onmiskenbaar bindend voor de Belgische rechter. De rechter is er derhalve toe gehouden om zich te conformeren aan het arrest-Goodwin. Hoewel het arrest-Goodwin in het Belgische rechtsstelsel een bron van recht is, kunnen we niet om de vaststelling heen dat het bronnengeheim nog vaak feitelijk wordt genegeerd. Meer lezen

Bloggers verdienen journalistieke bescherming

Apple heeft momenteel meerdere rechtszaken lopen tegen websites om hen te dwingen hun bronnen te onthullen.

Reguliere journalisten hoeven dat niet, omdat zij hun bronnen mogen beschermen. John Conyers stelt in een lang betoog op onze zustersite CNet.com dat weblogs belanghebbende onthullingen doen en dat de vrijheid van meningsuiting in het geding komt als webloggers hun anonieme bronnen moeten onthullen. Meer lezen

Uitbreiding begrip journalist tot bloggers

Bloggers plaatsen op geregelde tijdstippen nieuwsberichten, nieuwsfeiten en opinies. Ingevolge een arrest van het arbitragehof nr. 2006/91 van 07/06/06 (NJW 147, 645) werd het begrip journalist van art. 2 van de wet op het bronnengeheim uitgebreid tot bloggers die thans dezelfde bescherming kunnen inroepen. Zie Werkers, Lievens en Vlacke, Bronnegeheim voor Bloggers, NJW, 147, 630.
zie Ceuleers, De journalistieke bronnen wettelijk beschermd, RW 2005-2006, 48.
Uitbreiding van de bescherming tot occasionele en freelancejournalisten zie arrest arbitragehof 91/2006 van 7 juni 2006 RW 20062007, 1349.

DeRedactie-logo.png Gerecht schendt flagrant bronnengeheim van VRT-journalist – Pol Deltour

Volgens Pol Deltour van de Vlaamse vereniging van journalisten ging de Brugse justitie zwaar in de fout met de vervolging van VRT-journalist Bart Aerts voor “misbruik inzagerecht” in de Kasteelmoordzaak. Aerts kon de hand leggen op telefoontapes die pogingen tot beïnvloeding van het onderzoek laten vermoeden.
Meer lezen

Huiszoeking bij Terzake-journalist, VRT   protesteert tegen schending bronnengeheim

Speurders van de federale politie hebben deze voormiddag in Brussel een huiszoeking uitgevoerd in de woning van Terzake-journalist Bart Aerts. Daarbij werden onder meer zijn computer geraadpleegd en zijn telefoon in beslag genomen. De journalist werd nadien meegenomen naar Brugge voor verhoor. Meer lezen

Bescherming beroepsjournalisten ten aanzien van inlichtingendiensten blijft overeind

De federale Ministerraad heeft vandaag 20 juli 2016 een reeks aanpassingen aan de wet op de inlichtingendiensten goedgekeurd, maar niet de aanvankelijk geplande wijziging die deze diensten meer armslag moest verlenen ten aanzien van beroepsjournalisten. Meer lezen

Aanwijzing toepassing dwangmiddelen tegen journalisten

Een journalist heeft op grond van artikel 10 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (hierna: EVRM) het recht om zijn bronnen te beschermen en het is overheden in beginsel niet toegestaan daarop een inbreuk te maken. Omdat het recht op bronbescherming niet absoluut is, kan sprake zijn van het toepassen van strafvorderlijke dwangmiddelen tegen een journalist onder bijzondere omstandigheden: als dit het enige denkbare effectieve middel is om een zeer ernstig delict op te sporen en te voorkomen. Het moet gaan om die misdrijven waarbij het leven, veiligheid of de gezondheid van mensen ernstig kunnen worden geschaad of in gevaar kunnen worden gebracht. Meer lezen

logo_fondspascaldecroos Het journalistiek bronnengeheim onthuld

Op 29 juni 2007 werd de Belgische staat door de rechtbank van Brussel veroordeeld omdat een onderzoeksrechter de opdracht had gegeven om het telefoonverkeer van een journaliste van De Morgen retroactief te controleren. Op 27 november 2007 werd België door het Europees Mensenrechtenhof veroordeeld omdat in het Brusselse kantoor van het weekblad Stern en bij journalist Hans-Martin Tillack documenten, computers en telefoons in beslag waren genomen. Twee voorbeelden waaruit blijkt dat de Belgische justitie zich tot voor kort weinig gelegen liet aan het journalistiek bronnengeheim. In 2003 werd België ook al eens veroordeeld door het Mensenrechtenhof voor een inbreuk op dat journalistiek bronnengeheim. Meer lezen

bronnengeheim-boek Dit boek houdt de wet van 7 april 2005 tot bescherming van de journalistieke bronnen tegen het licht. De standpunten over de kwaliteit van de wet lopen nogal uiteen en er bestaat twijfel of de wet het juiste evenwicht garandeert tussen de belangen van justitie en de bescherming van de persvrijheid. Het boek ontrafelt de wet en is een leidraad voor al wie met het journalistieke bronnengeheim te maken krijgt. De bijdragen zijn van Koen Lemmens, Pol Deltour, Gerard Schuijt en Dirk Voorhoof. Als bijlage zijn, naast de wettekst, ook het advies van de Hoge Raad voor de Justitie, een bibliografie en een praktische handleiding bij de wet opgenomen.

RELEVANTIE:

Het Nederlandse en Belgische systeem nader bekeken
Is het wenselijk om de bescherming van journalistieke bronnen bij wet te regelen?

Rechtspraak kort bestek E.H.R.M.
huiszoeking en inbeslagname bij journalist; bescherming van het journalistieke brongeheim als onderdeel van het recht op informatie; schending art.10 E.V.R.M.

Journalistiek & Nieuwe Media

‘Surrender or Die’: Het leven in Syrische belegerde gebieden door de lens van de slachtoffers

MO* mondiaal nieuws Auteur Willem De Maeseneer

‘Surrender or Die’, het was de keuze die de inwoners van Oost-Aleppo, afgesloten van de wereld, verstoken van noodhulp, kregen van de Syrische generaal die de belegering van de stad organiseerde in het najaar van 2016. De gelijknamige fototentoonstelling in het Europees Parlement wil aandacht vragen voor deze wrede militaire tactiek, en tegelijkertijd de veerkracht en overlevingstechnieken van Syriërs die belegerd worden in de verf zetten. Meer lezen

Syrische burgerjournalisten: ‘De media zijn ons wapen’

Burgerjournalistiek in Syrië is een belangrijke vorm van verzet én van hulpverlening. Een bevolking die pas sinds 2011 het vrije woord mag hanteren schreeuwt het nu uit. ‘Niemand zal ooit nog de Syrische bevolking de mond kunnen snoeren.’ Meer lezen

Leven in Aleppo

Aleppo was ooit het economische hart van Syrië, nu is het een stad die kreunt onder het oorlogsgeweld. De meeste inwoners zijn gevlucht, maar er zijn er ook gebleven. Vier lokale reporters brachten hun leven in beeld.

“Als ik vertrek, wie zal dan de mensen helpen die hier gebleven zijn?”

 Ismaïl was leraar Engels. Zijn familie is gevlucht, maar hij is gebleven. Hij werkt nu als vrijwilliger voor de Witte Helmen. Door de vele bombardementen hebben Ismaïl en z’n collega’s de handen vol.

Tijdens het staakt het vuren van september is er weer heel leven in de stad. Kinderen spelen in de speeltuin en er is markt. “Maar een brood kost tien keer zoveel als normaal.” Mahmoud zit aan de grond. Ooit was hij een welvarend vastgoedmakelaar.

Maar het staakt het vuren is van korte duur. De strijd hervat, en iedereen vecht op z’n eigen manier. Een man vult ballonnen met gas. “Ik hang er een touw aan met een spijker. Hoog in de lucht maken ze de motoren van de vliegtuigen kapot.” Terwijl hij de ballonnen lost, hoopt hij dat het ooit zal stoppen.

Vranckx logo Kijken naar reportage van BBC Panorama © 2016

Het gaat niet goed in Aleppo. Nog altijd zijn ziekenhuizen het doelwit, nog iedere dag wordt er keihard gevochten door het Syrische leger en de Russische luchtmacht.


21 november 2016: Intensief Syrische leger offensief op Oost-Aleppo wint terrein.
Syrische regeringstroepen rukken op in het oostelijke deel van de stad Aleppo.

RELEVANTIE

last week in Syria

Damascus the Beginning of the End

De dodentellers van Syrië

Levend of dood // Fort Europa betreden

De schande van de Europese buitengrens

Na de revolutie

Dossier IS