De burger ziet alles: over filmpjes als hard bewijs

Auteur Jan Blommaert

Een vast ingrediënt van de huidige kenniseconomie zijn filmpjes, door burgers gemaakt aan de hand van wijd verspreide en goedkope technologie, en vaak gebruikt als hard bewijs in controversiële kwesties. Meer lezen

logo DeWereldMorgen.be Beeldjournalistiek: wie mag je filmen en wie niet?

Auteur Olivier Fernandez

De regelgeving voor beeldjournalistiek wordt door de nieuwe technologieën alsmaar complexer. Hierdoor is het vaak ploeteren voor fotojournalisten en cameramensen om zich nog een weg te banen doorheen deze juridische jungle.  Meer lezen

De journalistieke exceptie en de bescherming van persoonsgegevens
Laveren tussen twee grondrechten

De publicatie van persoonsgegevens op internet voor journalistieke doeleinden

Wet bescherming persoonsgegevens deels niet van toepassing op journalistieke publicaties, mits aan een aantal voorwaarden is voldaan. Meer lezen

keep calm and camera on In een aantal gevallen kan u als gefilmde of gefotografeerde persoon niet alle rechten inroepen. Dit is onder andere het geval bij een verwerking voor journalistieke doeleinden.
Meer lezen

Rechtsleer en rechtspraak zijn het er grotendeels over eens dat wanneer een persoon zich in de openbaarheid begeeft, bijvoorbeeld op een publieke plaats, hij zijn stilzwijgende toestemming geeft. Deze toestemming wordt afgeleid uit de feitelijke omstandigheden. De toestemming blijft wel vereist voor het gebruik en de reproductie van de genomen foto of video. De persoon moet in dit geval wel het hoofdonderwerp vormen. Meer lezen

In een aantal gevallen is de toestemming niet vereist en kunnen op een andere grond beelden worden genomen of gepubliceerd. Meer lezen

Amerikaanse bloggers krijgen journalistieke status

Het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft een amendement op de Free Flow of Information Act van 2007 aangenomen. Hierdoor hebben bloggers dezelfde status voor wat betreft de bescherming van hun bronnen gekregen als journalisten. Meer lezen

NPO logo
Filmpjes over brute politie arrestaties of hulpverleners die worden aangevallen. Maar ook BV’ers die regelmatig worden vastgelegd door een telefoon. Hoe ver kan dat gaan?
Bekijk hier de reportage

logo De Redactie

Politie op beeld vastleggen, is juridisch nog heel onduidelijk

Auteur Laura Sear

Tijdens de politie-interventies in Molenbeek en Vorst vroeg de politie geen beelden te delen op sociale media. De reden –het niet in gevaar brengen van agenten en het welslagen van de interventie– lijkt evident. Maar hoe zit dat met een foto van een agent in het gewone straatbeeld? We zochten uit hoe dat wettelijk is geregeld. Meer lezen

het belang van Limburg logo Politievrouw valt in slaap tijdens snelheidscontrole: geflitste man zet alles op beeld

Toen Rob de Groot een wagen te snel voorbijstak in Emmeloord, besefte hij dat hij geflitst was door een politiewagen naast de weg. Hij stapte uit om te gaan vragen hoeveel dat hem precies zou kosten en zette zijn camera op om een eventuele discussie meteen te kunnen opnemen. Veel tegenwind kwam er echter niet, want de politievrouw in de wagen lag te slapen. Bekijk video

flyer cameras on

Blogger die agenten filmde voor correctionele rechtbank

korpschef van de politiezone Brugge stelt zich burgerlijke partij

Brugse korpschef in de mainstream media

Korpschef slaat burgemeester in de boeien
Korpschef Dirk Van Nuffel trok met veel plezier aan het koordje. Foto: mvn
Politie verwelkomt 25 nieuwe agenten
Politie verwelkomt 25 nieuwe agenten – foto Proot

Brugse korpschef en de nieuwe media

‘Als korpschef van de politiezone Brugge wens ik een principiële uitspraak van de gerechtelijke overheid uit te lokken en mij namens het lokaal politiekorps burgerlijke partij te stellen ten belope van één symbolische euro’

Het is de korpschef Dirk Van Nuffel die de politieagenten aangeraden heeft om klacht in te dienen:

‘Toen de korpschef mij contacteerde om mij te waarschuwen voor de storm aan media- aandacht die er aankwam en hij mij aanraadde om klacht in te dienen, heb ik dan ook in eerste instantie klacht tegen Didier Eeckhout ingediend bij onze dienst intern toezicht voor inbreuk op de privacy’

Hoe kon korpschef Dirk Van Nuffel waarschuwen dat er dat er een storm aan media aandacht zat aan te komen?

Inderdaad, als je zelf lekt naar de pers. Hij misbruikt de video om uit te lokken.

‘Ik denk dat iedereen aanvoelt dat dit niet kan’, luidt het in Het Laatste Nieuws. Hij spreekt van twee maten en gewichten. ‘De naburige politiezone Westkust en tal van andere zones proberen al lang om interventies te filmen met zogeheten bodycams, kleine camera’s op de borstzak of pet van de politie. Alleen: dat stuit op privacywetgeving. Als de politie de burgers niet mag filmen, waarom mogen zij dat dan wel?’

UPDATE: De grondwet gesmurft : Jury omzeild bij internetbeledigingen

Drie maanden cel met uitstel voor man die agenten op Facebook “smurfen” noemt

cartoon blauw op straat

Cain R., een 37-jarige man uit Antwerpen, is vandaag door de Brusselse correctionele rechtbank veroordeeld tot een gevangenisstraf van drie maanden met uitstel en een geldboete van 1.200 euro omdat hij op zijn Facebookpagina enkele agenten van de federale wegpolitie “smurfen” had genoemd. Dat was volgens de rechtbank cyberpesten. De man werd ook vervolgd voor schending van de privacy van de betrokken agenten, maar daarvoor werd hij vrijgesproken. Meer lezen

Agent die zwarten met apen vergeleek vrijgesproken

De Gentse agent die op zijn Facebookpagina zwarten met apen vergeleek, is vrijgesproken door de correctionele rechtbank in Gent. De rechter acht het niet bewezen dat hij tot racisme wilde aanzetten. Meer lezen

Vrijheid van mening en meningsuiting, en het recht op informatie

We dienen ons zeer bewust te zijn van het belang van de vrijheid van meningsuiting in een democratische samenleving. Een samenleving waar niet alle meningen geuit kunnen worden, is statisch, en laat geen mogelijkheid open om oppositie te voeren. Op die manier kan slechts zeer zelden iets veranderen. Machthebbers worden machthouders, en het staatsbelang wordt niet langer op de eerste plaats gediend. Ook het EHRM en de nationale hoven en rechtbanken hechten zeer veel belang aan dit grondrecht. Meer lezen

Wanneer is iemand (burger)journalist

AUTEUR ICT-jurist Arnoud Engelfriet.

Je bent journalist als je feiten of meningen publiceert. Het maakt daarbij niet uit of je bij radio, televisie, krant of ander medium werkt, of zelfs maar of je professional bent. Ook gewone burgers kunnen journalist zijn.

Wie schrijft over actuele onderwerpen, is al snel bezig met journalistiek. Dat geldt voor columnisten net zo hard als voor brengers van feitelijk nieuws en actualiteiten. Je bent journalist als je “informatie, meningen of ideeën aan het publiek bekend maakt”, ook als je niet voor een krant, tijdschrift of professionele website werkt. De term burgerjournalistiek wordt vaak gebruikt om onderscheid te maken tussen medewerkers van massamedia en ‘gewone’ mensen met een website, maar die term is juridisch gezien onzin.

Filmen op de openbare weg

Onderdeel van de vrije meningsuiting is dat je mensen en gebeurtenissen mag filmen op de openbare weg. Wel moet je daarbij rekening houden met hun privacy. Voor politieagenten geldt die overigens minder streng dan voor gewone burgers.

Hoofdregel is dat filmen en fotograferen op de openbare weg mag, omdat dat valt onder de vrijheid van informatiegaring – een onderdeel van de vrijheid van meningsuiting. Gebruik je een aangebrachte camera (bv. een beveiligingscamera, dan moet je mensen daarvoor waarschuwen voordat ze in beeld zijn. Bij een met de hand vastgehouden camera hoeft dat niet. Filmen van politieagenten Een bijzonder geval is het filmen van politieagenten die aan het werk zijn. In tegenstelling tot gewone burgers verrichten zij een publieke taak op straat, en het is dan ook toegestaan om hen te filmen bij dat werk. Natuurlijk mag dat niet uitlopen op hinderlijk volgen of lastigvallen. Een agent kan je dus sommeren om een eind verder weg te gaan staan. In een arrest van het Gerechtshof werd een man vrijgesproken die agenten fotografeerde terwijl die met flitscontroles bezig waren. Het gerechtshof vond dat er wel degelijk verslag gedaan mag worden van politie-activiteiten, en of daar foto’s bij nodig waren “is een journalistieke beslissing waarin de rechter in beginsel niet dient te treden. BRON: Ius mentis

Omstander filmt hardhandige arrestatie door Gentse agenten

Gentse agenten raken ingesloten door menigte bij interventie

VRT Het journaal 18/09 / VTM nieuws vrijdag 19/09 (beeld vanaf 17min30sec)


De Gentse politie heeft in de Hoogpoort een 22-jarige man uit Merelbeke gearresteerd die verdacht wordt van agressief gedrag tegen zijn partner. Een omstander filmde de arrestatie. Meer lezen

Blijkbaar zijn Gentse agenten intelligenter dan Brugse agenten, die hebben geen klacht neergelegd tegen de filmer:
Een terras in Brugge

Toen een klant zijn kop koffie op de grond keilde, haalde ik mijn videocam boven en begon te filmen.
Zowel de betrokkene, zijn partner als andere aanwezigen hebben kunnen zien dat ik aan het filmen was, en er geen bezwaar tegen gemaakt.
De video groeide uit tot een verslag over iemand die bewust ruzie uitlokt met mensen van een andere origine – vandaar de titel: “Racisme in Brugge”.

Op maandag stelde ik tot mijn verbijstering vast dat ik een scoop gerealiseerd had. Sterker nog: een journalistieke primeur die heel wat (politie-)commotie veroorzaakte.

Dat mijn video zoveel media-aandacht te beurt viel, was enkel te wijten aan de politie zelf. Ikzelf ben niet ingegaan op de verzoeken van VRT-nieuws en Terzake, VTM en WTV/focus, noch van radiozenders EEN-De Ochtend en VRT-radio West-Vlaanderen. Wel alomtegenwoordig op die zenders: politiewoordvoerders en “privacy-specialisten” die hun zegje kwamen doen over (het recht op) privacy.
De twee politie agenten (te zien in de video) maken er een zaak met burgerlijke partijstelling van.

Kortom: de politie heeft uit een video die een geval van racisme in beeld brengt, een privacy-problematiek gecreëerd via de mainstream media. Met als mogelijk doel wetten erdoor te krijgen die hen moeten toelaten spycams te gebruiken, én naar believen opnamemateriaal af te pakken als zijzelf door burgers gefilmd worden.
Meer lezen: Rechtszaak politie(vakbond) versus (burger)journalist

Politie filmen tijdens hun optreden toegelaten of niet?
Het filmen van de politieagenten zou een inbreuk zijn op het recht op afbeelding, beschermd door de Privacywet en het verspreiden van de informatie via internet lijkt een gegevensverwerking eveneens beschermd door de Privacywet.
Vooraleer een burger foto/videopname  neemt van iemand, dient principieel om toestemming gevraagd. Wil men nadien dit beeldmateriaal publiceren op het internet of waar dan ook, dan moet ook hiervoor nogmaals toestemming gevraagd.
De Privacywet voorziet evenwel uitdrukkelijk dat ze slechts beperkt van toepassing is indien persoonsgegevens verwerkt worden voor journalistieke doeleinden.
Zo bepaalt de Privacywet dat:
• de verwerking van gevoelige gegevens, gegevens met betrekking tot de gezondheid en gerechtelijke gegevens voor uitsluitend journalistieke, artistieke of literaire doeleinden mogelijk is, wanneer de verwerking betrekking heeft op persoonsgegevens die kennelijk publiek zijn gemaakt door de betrokken persoon of die in nauw verband staan met het publiek karakter van de betrokken persoon of van het feit waarin die persoon betrokken is;
• er vrijstelling is van de informatieplicht op verwerkingen van persoonsgegevens voor uitsluitend journalistieke, artistieke of literaire doeleinden, wanneer de toepassing ervan de verzameling van gegevens bij de betrokken persoon in het gedrang zou brengen;
• het recht van toegang en het recht van verzet van de betrokken persoon niet van toepassing is op verwerkingen van persoonsgegevens voor uitsluitend journalistieke, artistieke of literaire doeleinden in de mate dat de toepassing ervan een voorgenomen publicatie in het gedrang zou brengen of aanwijzingen verschaffen over de bronnen van informatie.
Deze uitzonderingen hebben deels te maken met de uitoefening van het democratisch controlerecht door journalisten, de zogenaamde “waakhondfunctie” van de pers in een democratische samenleving. Dit controlerecht mag natuurlijk niet misbruikt worden. Meer lezen

Agressieve politie agent vliegt cameramannen aan

Te bizar voor woorden. Dat is een voorval dat freelance-cameraman Jaring Rispens uit Wommels op Vlieland overkwam. Jaring ging naar Vlieland omdat bij graafwerkzaamheden een zeemijn was gevonden bij een vakantiehuisje. In de buurt van de mijn kon hij gewoon zijn werk doen, maar toen Jaring wat meer afstand wilde nemen en vanaf de doorgaande weg wilde filmen werden hij en de Vlielander cameraman Dirk Bruin door een politie-agent gesommeerd om te stoppen met filmen. Nou mag iedereen op straat iedereen filmen, zelfs als je journalist bent, maar deze agent stelde zijn eigen regels op Vlieland. De man kon bovendien zijn handen niet thuis houden. Nou kijkt u zelf maar naar dit bizarre voorval van een agressieve politieman.

Over onafhankelijke journalistiek: ‘Hoe harder je iets onderdrukt, hoe groter het wordt’

MO* mondiaal nieuws

INTERVIEW Ebe Daems

In Europese landen als Hongarije, Polen en binnenkort waarschijnlijk ook Tsjechië is het cruciaal een netwerk van actieve burgers te hebben die klaarstaan om te handelen wanneer het nodig is. Met netwerken van actieve burgers blijft er hoop. Meer lezen

Doe-het-zelf onderzoeksjournalistiek

Samenwerking tussen hackers, activisten en journalisten schept in het digitale tijdperk nieuwe mogelijkheden voor onderzoeksjournalistiek. Dat is wat met het project ‘Exposing the invisible’ wordt aangetoond. In een reeks films wordt het werk van mensen die nieuwe velden in de onderzoeksjournalistiek verkennen belicht. In “My Point of View” staan drie doe-het-zelf-onderzoekers centraal die wapensmokkelroutes in Syrië, landgrabbing in het Beiroet van na de burgeroorlog en machtsstructuren in Jeruzalem blootleggen.

Alledrie de onderzoekers gebruiken inventieve tools en tactieken om licht te werpen op de donkere kanten van de onderwerpen die ze onderzoeken.

Blogger Eliot Higgins onderzocht wapensmokkelroutes in Zuid-Syrië door analyse van YouTubebeelden van de oorlog in het land.

De Libanese Rajwa gebruikte Google Earth om niet alleen de kuststrook van Beiroet in kaart te brengen, maar ook de politieke en zakelijke belangen die de toegang tot de kust verhinderen.

Hagit is een kunstenares uit Jeruzalem. Zij gebruikt camera’s opgehangen aan ballonnen en vliegers om delen van haar stad die door de overheid aan de ogen van het publiek onttrokken worden, in beeld te brengen.

The second episode in the series, ‘From My Point of View’, rather than looking at professional investigative journalists, profiles three ‘investigators-in-the-making’ investigating issues ranging from weapon supply routes in Syria’s YouTube conflict, urban land grabbing in post-conflict Beirut and how DIY aerial mapping can expose and challenge power relations in Jerusalem. All three use innovative tools and tactics to use their data to shed light on hidden layers of the issues they address, many of which are featured in on our Resources pages: https://exposingtheinvisible.org/resources

De burgerjournalist aan het roer

De wereld om ons heen verandert op technologisch vlak continu. Voor velen zijn de mogelijkheden niet meer bij te houden. Door die toenemende mogelijkheden verandert het gedrag van iedereen rap. Gevestigde processen zijn plotsklaps achterhaald. Consumenten worden slimmer en sneller, mede ondersteunt door technologie. Meer lezen

Burgerjournalisten zijn de nieuwe ogen van de democratie. Naar alle info Digitale burgerdetectives: Tegenlicht Meet Up

Media, gooi de journalistieke keuken open

Auteur Tim Verheyden

Heel wat journalisten en media moeten de groeiende polarisering net gebruiken om meer dan ooit te communiceren over hoe ze aan journalistiek doen. En om uit te leggen waarom we welke keuzes maken. Meer lezen

 

De reportage “Racisme in Brugge”: schiet niet op de boodschapper

logo blog uit de communityAuteur Veerle De Smaele

Eergisteren kwam de klacht van een paar politiemensen naar aanleiding van de film ‘racisme in Brugge’ voor het Correctioneel hof. Daar dit een belangrijk proces is voor ieder die de fundamenten van een rechtstaat genegen is en voor burgerjournalisten in het bijzonder vond ik het noodzakelijk deze zaak op te volgen en er verslag van te doen. Meer lezen

police_camera

De politie versus burgerjournalist

Dinsdag 04.10.2016 om 9u komt een belangwekkende zaak voor de Correctionele Rechtbank West-Vlaanderen, afdeling Brugge, 14de kamer.

Hoofdcommisaris Van Nuffel van het Brugse politiekorps wil een vrij banaal voorval op een zonnig terrasje gebruiken om een precedent te scheppen tegen vrije nieuwsgaring en de controle van burgers op het functioneren van haar wetsdienaren nog meer aan banden te kunnen leggen.  Meer lezen

Ik ben burgerjournalist die gebruik maakt van het internet en op het platform van de nieuwe media maatschappelijk relevante content plaatst.

pagina-storytelling

Ik beschouw mezelf als een chroniqeur met beelden. Naast de maatschappelijke relevantie zijn mijn video’s een weergave van de hedendaagse maatschappij en behoren als dusdanig tot het roerend erfgoed. https://vimeo.com/difilm

Ik beoefen als kunstenaar contemporaine straatfotografie en ben er ontzet over hoe machtsblokken er alles voor over hebben om de vrije meningsuiting monddood te maken.

police_camera

De twee politie agenten (te zien in de reportage ‘Racisme in Brugge’) maken er een zaak met burgerlijke partijstelling van.

Dit impliceert dat wereldberoemde fotografen als Charles Marvilles, Eugène Atget, Cartier Bresson, enz. nu in de gevangenis belanden i.p.v. over de hele wereld in musea tentoon gesteld te worden.

Als het de politie uitkomt komen ze met plezier in beeld

Vandaag zijn de opnames gestart voor “Politie Antwerpen 24/7”, een nieuwe realityreeks op Eén. Met vaste camera’s en cameraploegen wordt de dagelijkse werkelijkheid bij de Antwerpse politie vastgelegd.

“Deze knappe agente mag me wel eens oppakken”

politie-selfie

De politie van Essex in Groot-Brittannië heeft twee nieuwe sterren in haar korps. Iedereen wil nu opgepakt worden door Kayleigh of Dyral. De reden ligt voor de hand. Zij is een knappe agente en hij is een knappe agent. Hun selfie voor veiliger rijden op de Facebookpagina van het korps kan op heel wat bijval rekenen.

Meer zien: ‘Politie, uw vriend’ in de Mainstream Media

Meer info op categorie DI’s rechtszaak

dlm -logo Journalistiek is een misdaad in de VS (North Dakota)

Auteur Rob Vellekoop

Afgelopen donderdag is een arrestatie bevel afgegeven met de titel “North Dakota versus Amy Goodman.” De aanklacht luidt strafrechtelijke overtreding. Werkelijke misdaad? Journalistiek. We gingen naar het Standing Rock Sioux Reservaat om verslag te doen van de groeiende oppositie tegen de Dakota Pijplijn. Meer lezen

blunderboek justitie Blunderboek justitie

Auteur Renaat Landuyt

Afgelopen zomer zaten de Belgische kranten met de spectaculaire ontsnappingen van gevangenen in Brugge en Merksplas niet meteen om sprekende koppen verlegen. Het leek wel of media en Justitie onder één hoedje speelden om de komkommertijd te overbruggen. Of wat dacht je van de Antwerpse rechter die een dader doelbewust liet lopen omdat het in ons land al te vaak misloopt met de strafuitvoering? De burger kijkt vol onbegrip toe: het is duidelijk dat deze blunders de antipolitiek alleen maar kunnen voeden. Er lopen zoveel dingen fout, dat we door de bomen het bos niet meer dreigen te zien. In Blunderboek Justitie zet sp.a-parlementslid Renaat Landuyt enkele justitiële blunders helder op een rij. De oppermacht van de politie, de canapébenoemingen, de vaststelling dat het harde politiewerk vaak parels voor de zwijnen is, procureurs die de letter van de wet volgen zodat daders hun verdiende loon ontlopen: het komt allemaal aan bod. Aan de hand van concrete cases toont Landuyt ten overvloede aan dat ons rechtssysteem in zijn voegen kraakt.

naar categorie JUSTITIE

 DeMorgen logo Zwakke tuchtsancties” voor corrupte agenten is “kat bij de melk zetten”

“Het resultaat van de tuchtprocedure is bijzonder zwak. Men zet de kat bij de melk. Maar de politie is er blijkbaar gerust in.” Dat zei openbaar aanklager Frederic Vroman vanmiddag in de zaak tegen vijf Gentse politiemannen die verdacht worden van onder meer de verkoop en het gebruik van cocaïne, interne hacking en het doorspelen van alcoholcontroles en informatie uit politionele databanken. Eén rechercheur kreeg ontslag van ambtswege, maar de andere kwamen weg met “bijzonder milde” sancties. Meer lezen

flyer cameras on ‘Racismebestrijding in Vlaanderen? Veel gedaas en getier, en geen millimeter vooruit’

‘Racismedebatjes flakkeren in dit land heel even op – en sterven even snel weer uit. Ze missen grandioos de kern van het probleem’, stelt Knack-hoofdredacteur Bert Bultinck vast.  Meer lezen

 Judge Throws Out Charges Against Journalist Who Covered Dakota Access Pipeline

A North Dakota judge on Monday dismissed the criminal charges that had been filed against a journalist over her reporting on a controversial oil pipeline project. Meer lezen

RELEVANTIE:

DI’s rechtszaak

Beeldjournalistiek: wie mag je filmen en wie niet?

Wanneer is iemand (burger)journalist